Tin hoạt động điện lực

Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình quốc gia về Quản lý nhu cầu điện giai đoạn 2018-2020, định hướng đến năm 2030

Ngày 08 tháng 3 năm 2018, Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định số 279/QĐ-TTg phê duyệt Chương trình quốc gia về Quản lý nhu cầu điện giai đoạn 2018-2020, định hướng đến năm 2030.

Theo nội dung tại Nghị định số 137/2013/NĐ-CP ngày 21 tháng 10 năm 2013 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số Điều của Luật Điện lực và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực, Bộ Công Thương có trách nhiệm xây dựng trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình quốc gia về Quản lý nhu cầu điện – Demand Side Management (Chương trình quốc gia về DSM) và hướng dẫn, tổ chức thực hiện. Thực hiện nhiệm vụ Lãnh đạo Bộ Công Thương giao, Cục Điều tiết điện lực đã chủ trì xây dựng, hoàn thiện dự thảo trên cơ sở ý kiến góp ý của các Bộ ngành và các đơn vị liên quan, trình Lãnh đạo Bộ Công Thương thông qua để trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.

Trong giai đoạn hơn 10 năm trở lại đây, trong bối cảnh các nguồn năng lượng sơ cấp (than, dầu, khí) ngày càng cạn kiệt trái ngược với xu hướng tăng trưởng tiêu thụ năng lượng, tiêu thụ điện và biến đổi khí hậu ngày càng tăng, để đảm bảo an ninh cung cấp điện, an ninh năng lượng và phát triển bền vững, nhiều quốc gia trong đó có Việt Nam đã chú trọng nghiên cứu và triển khai các công nghệ hiện đại kết hợp với phát triển năng lượng tái tạo, nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng, đặc biệt là các giải pháp tập trung về phía cầu – khách hàng sử dụng điện hay theo thuật ngữ chuyên môn là phụ tải điện.

Về khái niệm tổng quan, Chương trình DSM là tập hợp các giải pháp Kỹ thuật - Công nghệ - Kinh tế - Xã hội nhằm giúp khách hàng sử dụng điện một cách hiệu quả và tiết kiệm. Mục tiêu cơ bản của các Chương trình DSM là sử dụng năng lượng hiệu quả, cắt giảm phụ tải đỉnh, san bằng biểu đồ phụ tải điện bằng cách điều chỉnh giảm nhu cầu phụ tải điện vào giờ cao điểm và tăng nhu cầu phụ tải điện vào giờ thấp điểm, giờ bình thường của hệ thống điện. Các Chương trình DSM sẽ tác động trực tiếp tới hình dạng của biểu đồ phụ tải điện của từ một khách hàng sử dụng điện đến cả một hệ thống điện khu vực, vùng miền và toàn quốc.

Các cách tiếp cận thực hiện Chương trình DSM

Cần khẳng định lại nguyên lý cơ bản của các Chương trình DSM là chi phí để giảm 01 MW công suất phụ tải điện vào giờ cao điểm của hệ thống điện sẽ rẻ hơn chi phí để cung cấp thêm 01 MW công suất nguồn điện bằng việc xây dựng thêm nhà máy điện mới cùng hệ thống cơ sở hạ tầng, lưới điện truyền tải và phân phối.

Các chương trình DSM sẽ đem lại lợi ích cho tất cả các bên bao gồm khách hàng sử dụng điện, đơn vị cung cấp điện và toàn xã hội nhưng khách hàng sử dụng điện sẽ là người được hưởng lợi nhiều nhất. Đối với đơn vị cung cấp điện, lợi ích là tăng hiệu quả đầu tư, độ tin cậy cung cấp điện, chất lượng cung cấp điện, tối ưu hóa cân bằng cung cầu, giảm áp lực đầu tư nâng cấp nguồn điện mới và mở rộng lưới điện, giảm chi phí sản xuất kinh doanh. Đối với khách hàng sử dụng điện, lợi ích là giảm chi phí mua điện, được phục vụ với chất lượng cung cấp điện cao hơn, nhận được các khoản hỗ trợ, khuyến khích nhất định (tùy thuộc vào từng Chương trình DSM cụ thể), tăng hiệu quả sử dụng điện, nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh. Đối với toàn xã hội, lợi ích là giảm áp lực tăng giá điện, góp phần phát triển ngành điện, ngành năng lượng bền vững, góp phần ổn định kinh tế - xã hội, phát triển môi trường bền vững.

Biểu đồ phụ tải minh họa tác động của Chương trình DSM

Biểu đồ phụ tải minh họa tác động của Chương trình DSM

Tại Việt Nam, các Chương trình DSM đã được nghiên cứu và thực hiện thí điểm từ những năm 2000 và Chương trình quốc gia về DSM đã được triển khai thực hiện chính thức trong giai đoạn từ năm 2007-2015 theo nội dung tại Quyết định số 2447/QĐ-BCN ngày 17 tháng 7 năm 2007 của Bộ trưởng Bộ Công nghiệp (nay là Bộ Công Thương). Các Chương trình DSM giai đoạn này đã góp phần đảm bảo cân bằng cung cầu, từng bước nâng cao chất lượng cung cấp điện, độ tin cậy cung cấp điện, tăng hiệu quả sử dụng điện của khách hàng và cả hệ thống điện, tác động đến nhận thức của khách hàng sử dụng điện trong việc sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả. Một số kết quả chính mà Chương trình quốc gia DSM giai đoạn 2007-2015 đã đạt được so với những mục tiêu đề ra như sau:

i) Đối với mục tiêu cải thiện biểu đồ phụ tải điện của hệ thống điện, giảm chênh lệch phụ tải điện giữa giờ cao điểm và thấp điểm: Trong giai đoạn chưa triển khai các Chương trình quốc gia về DSM, đồ thị phụ tải điển hình của hệ thống điện quốc gia chỉ có 2 cao điểm (sáng, chiều), chuyển sang giai đoạn 2007-2015, với việc triển khai Chương trình TOU, đồ thị phụ tải hệ thống điện đã xuất hiện thêm một cao điểm nữa vào buổi tối mặc dù cơ chế giá TOU chỉ có 2 khung giờ cao điểm sáng và chiều, đây là những phản ứng tích cực của khách hàng đối với biểu giá TOU khi có những thay đổi trong thói quen sản xuất từ cao điểm sang thấp điểm hoặc giờ bình thường để giảm chi phí mua điện. Với việc số lượng khách hàng TOU ngày càng tăng từ 60.852 khách hàng năm 2007 (chiếm 0,58% tổng số khách hàng) lên 264.493 khách hàng năm 2015 (chiếm 1,11% tổng số khách hàng) tương ứng sản lượng tiêu thụ điện của khách hàng tăng từ 52,45% lên 73,86%, thì qua các thông số của biểu đồ phụ tải điện toàn quốc đối với riêng khách hàng TOU, có thể thấy rằng Chương trình TOU đã có những tác động tích cực khi ngày càng góp phần vào việc san bằng biểu đồ phụ tải điện (tỷ lệ sản lượng điện tiêu thụ vào giờ thấp điểm và bình thường tăng nhanh hơn vào giờ cao điểm).Bên cạnh đó, hệ số phụ tải của hệ thống điện quốc gia đã được cải thiện từ mức 0,74 năm 2007 tăng lên gần 0,8 năm 2015.

ii) Đối với mục tiêu về cắt giảm phụ tải đỉnh của hệ thống điện quốc gia năm 2010 là 500 MW và năm 2015 là 1.200 MW: trong các Chương trình quốc gia về DSM được triển khai thực hiện trong giai đoạn 2007-2015, thì có 02 Chương trình có tác dụng cắt giảm phụ tải đỉnh là Chương trình TOU và các Chương trình nâng cao nhận thức về DSM. Trong đó, các Chương trình nâng cao nhận thức về DSM có thể định lượng, đánh giá một cách tương đối hiệu quả cắt giảm phụ tải đỉnh. Tính đến năm 2015, thông qua việc thực hiện Chương trình quảng bá sử dụng bình nước nóng năng lượng mặt trời và Chương trình quảng bá sử dụng đèn compact, trong đó, nếu chỉ tính riêng số lượng đèn compact, đèn tuýt gầy T8 và bình nước nóng năng lượng mặt trời đã được Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) triển khai lắp đặt cho các khách hàng sử dụng điện đã góp phần cắt giảm được khoảng 550 MW công suất phụ tải đỉnh trong giờ cao điểm của hệ thống điện, tương ứng 45% mục tiêu đề ra.

iii) Đối với các mục tiêu khác về cải thiện hệ số công suất, cải thiện chất lượng điện áp vận hành trên lưới điện và giảm tổn thất điện năng: Với việc thực hiện chương trình bù công suất phản kháng, EVN và các đơn vị trực thuộc đã lắp đặt một lượng lớn thiết bị bù công suất phản kháng trên lưới điện phân phối từ 110kV trở xuống, qua đó góp phần làm tăng hệ số công suất (từ 0,85 lên 0,9), nâng cao chất lượng điện áp đáp ứng theo quy định hiện hành, giảm tổn thất điện năng.

Bên cạnh những kết quả tích cực đã đạt được trong giai đoạn 2007-2015, Chương trình quốc gia về DSM tại Việt Nam vẫn còn tồn tại những khó khăn, vướng mắc cần tiếp tục khắc phục và hoàn thiện.Trong đó, vấn đề quan trọng nhất là khung pháp lý, các cơ chế khuyến khích, cơ chế tài chính chưa được nghiên cứu và ban hành đầy đủ để áp dụng đồng bộ và cụ thể cho các Chương trình quốc gia về DSM, đặc biệt là các cơ chế khuyến khích khách hàng sử dụng điện tham gia. Trong giai đoạn từ năm 2010 đến nay, cấu trúc ngành điện có nhiều thay đổi theo lộ trình tái cấu trúc như việc thành lập Tổng công ty Điện lực, thị trường phát điện cạnh tranh được chính thức vận hành, cơ cấu biểu giá và cơ chế giá điện có nhiều thay đổi nên để tiếp tục triển khai các Chương trình quốc gia về DSM, cần bổ sung các văn bản pháp luật hướng dẫn chi tiếtvề trách nhiệm của các đơn vị trong cấu trúc mới, cách thức tổ chức thực hiện, các Chương trình DSM phù hợp với tình hình thức tế tại Việt Nam, cần có phương pháp đánh giá hiệu quả, đo lường kết quả của mỗi chương trình và đặc biệt là cơ chế chính sách, cơ chế tài chính để khuyến khích các đơn vị điện lực cũng như khách hàng sử dụng điện tham gia Chương trình quốc gia về DSM. Đây là những lý do, luận chứng về sự cần thiết để xây dựng Chương trình quốc gia về DSM giai đoạn 2018-2020, định hướng đến năm 2030 phù hợp và hiệu quả hơn.

Trên cơ sở đánh giá kết quả thực hiện giai đoạn 2007-2015, nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế, từ năm 2016, Cục Điều tiết điện lực đã được Bộ Công Thương giao xây dựng Chương trình quốc gia về DSM giai đoạn tiếp theo. Ngày 08 tháng 3 năm 2018, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định 279/QĐ-TTg phê duyệt Chương trình quốc gia về DSM giai đoạn 2018-2020, định hướng đến năm 2030 với những mục tiêu tổng quát như sau:

i) Triển khai đồng bộ các giải pháp kỹ thuật, công nghệ, kinh tế - xã hội để thực hiện các chương trình DSM, trong đó sự tham gia chủ động của khách hàng sử dụng điện đóng vai trò quan trọng góp phần đảm bảo cung ứng điện, nâng cao chất lượng điện năng và độ tin cậy cung cấp điện, góp phần bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao hiệu quả kinh tế chung của hệ thống điện gắn với phát triển bền vững ngành điện, ngành năng lượng.

ii) Chương trình quốc gia về DSM được triển khai phù hợp với xu hướng phát triển của ngành năng lượng, ngành điện và quy hoạch phát triển điện lực quốc gia, đảm bảo tối ưu mọi nguồn lực xã hội, hiệu quả và lợi ích của khách hàng sử dụng điện và các đơn vị điện lực trong chuỗi quá trình từ sản xuất điện, truyền tải điện, phân phối điện, bán điện và sử dụng điện.

iii) Giảm công suất phụ tải đỉnh của hệ thống điện quốc gia, hệ thống điện vùng, miền nhằm giảm nhu cầu về vốn đầu tư để xây dựng mới, mở rộng hệ thống điện, góp phần giảm áp lực tăng giá điện, khai thác hợp lý các nguồn tài nguyên năng lượng và phát triển bền vững.

iv) Nâng cao nhận thức của khách hàng sử dụng điện và toàn xã hội trong việc quản lý nhu cầu điện và sử dụng điện hiệu quả; từng bước chuyển từ khách hàng sử dụng điện truyền thống sang khách hàng sử dụng điện thông minh.

Bên cạnh những mục tiêu tổng quan, Chương trình DSM giai đoạn 2018-2020, định hướng đến năm 2030 cũng đề ra những mục tiêu cụ thể như sau:

i) Phấn đấu giảm công suất phụ tải đỉnh của hệ thống điện quốc gia (so với dự báo nhu cầu phụ tải điện trong quy hoạch phát triển điện lực quốc gia) khoảng 300 MW vào năm 2020, 1.000 MW vào năm 2025 và 2.000 MW vào năm 2030 thông qua triển khai thực hiện Chương trình quốc gia về DSM.

ii) Hệ số phụ tải hệ thống điện quốc gia (Kpt) tăng từ 1%÷2% trong cả giai đoạn 2018 - 2020 và 3%÷4% trong cả giai đoạn từ 2021 - 2030.

iii) Giai đoạn 2018 - 2020 sẽ hoàn thành xây dựng trình cấp có thẩm quyền xem xét ban hành đồng bộ và đầy đủ các quy định liên quan, đặc biệt là các cơ chế chính sách, cơ chế tài chính và cơ chế khuyến khích phù hợp để tạo hành lang pháp lý triển khai Chương trình quốc gia về DSM.

iv) Tiếp tục nghiên cứu và đẩy mạnh thực hiện các Chương trình DSM đã được triển khai hiệu quả trong giai đoạn 2007 - 2015 như Chương trình công tơ biểu giá điện theo thời gian (Time of Use - TOU), các Chương trình quảng bá, nâng cao nhận thức.

v) Từng bước mở rộng đối tượng khách hàng tham gia Chương trình quốc gia về DSM đến cả các khách hàng sử dụng điện sinh hoạt; kết hợp thực hiện các Chương trình DSM với việc hỗ trợ, khuyến khích khách hàng tham gia đầu tư trang bị hệ thống năng lượng mặt trời lắp mái.

vi) Phối hợp và thực hiện lồng ghép với các chương trình về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, Lộ trình phát triển Lưới điện Thông minh tại Việt Nam và định hướng phát triển các dạng nguồn năng lượng tái tạo để đảm bảo khai thác tối đa tiềm năng của các Chương trình DSM và đạt được hiệu quả cao nhất.

vii) Xây dựng lộ trình cụ thể và phù hợp để triển khai các Chương trình DSM mới trong Chương trình quốc gia về DSM, đặc biệt là các Chương trình điều chỉnh phụ tải điện (Demand Response - DR) với mục tiêu sau năm 2020 có thể triển khai rộng rãi với nhiều đối tượng khách hàng sử dụng điện tham gia trên toàn quốc.

viii) Thực hiện các Chương trình DSM thí điểm, trung và dài hạn cũng như chiến dịch quốc gia nâng cao nhận thức về các Chương trình DSM.

Để thực hiện các mục tiêu của Chương trình quốc gia về DSM giai đoạn 2018-2020, định hướng đến năm 2030, Chương trình quốc gia về DSM tập trung vào các nhóm nội dung chính sau:

i) Nhóm nội dung 1: Xây dựng và hoàn thiện đầy đủ khung pháp lý để thực hiện Chương trình quốc gia về DSM;

ii) Nhóm nội dung 2: Đẩy mạnh các chương trình, hoạt động để nâng cao nhận thức của xã hội, khách hàng sử dụng điện và đơn vị điện lực về Chương trình quốc gia về DSM;

iii) Nhóm nội dung 3: Thực hiện các Chương trình DSM, Chương trình DR.

Về giải pháp thực hiện, Chương trình quốc gia về DSM giai đoạn 2018-2020 cũng đã nêu rõ các nhóm giải pháp thực hiện để đạt được những mục tiêu đề ra bao gồm các giải pháp về tài chính; đầu tư, đào tạo nâng cao năng lực và nhận thức; khoa học và công nghệ; hợp tác quốc tế.

Quyết định số 279/QĐ-TTg phê duyệt Chương trình quốc gia về Quản lý nhu cầu điện giai đoạn 2018-2020, định hướng đến năm 2030 của Thủ tướng Chính phủ có hiệu lực từ ngày 08 tháng 3 năm 2018. Theo đó, Bộ Công Thương được giao chủ trì thực hiện, các Bộ Tài chính, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Ủy ban nhân dân các tỉnh, Tập đoàn Điện lực Việt Nam và các Bộ, cơ quan, đơn vị liên quan có trách nhiệm thực hiện những nhiệm vụ được giao phù hợp với chức năng nhiệm vụ trong quá trình triển khai thực hiện Chương trình quốc gia về DSM.

Tải file Quyết định tại đây

Tác giả: Phòng HTĐ ; xuất bản: 07/05/2018 10:32
Họ tên của bạn
Địa chỉ Email  
Tiêu đề
Nội dung
Mã xác nhận
Gửi nhận xét